Promieniowanie geopatyczne


Promieniowanie geopatyczne (od gr. γη – ziemia i πάθος – cierpienie, choroba) to promieniowanie ultradługich fal o bardzo słabej częstotliwości. Nie jest wychwytywane przez techniczne urządzenia zbudowane do tej pory przez człowieka. Promieniowanie geopatyczne związane jest z niektórymi zjawiskami fizycznymi oraz może mieć korzystny lub niekorzystny wpływ na organizmy żywe.

Pod pojęciem promieniowania geopatycznego rozumie się kilka różnych rodzajów promieniowania. Najsilniejszym jest promieniowanie pochodzące z podziemnych  żył (cieków) wodnych. Drgania emitowane przez przesączającą się przez grunt wodę są niekorzystne dla człowieka oraz dla części zwierząt i roślin. Promieniowanie geopatyczne jest tym silniejsze, im bliżej powierzchni gruntu znajduje się  żyła wodna, oraz im bardziej zmineralizowana jest woda. Za szczególnie niebezpieczne uchodzą obszary położone na przecięciu dwóch lub więcej żył wodnych.

Promieniowanie geopatyczne emitowane jest również przez podziemne uskoki tektoniczne. W Polsce zjawiska te występują głównie na obszarach górskich i podgórskich. Dawniej w praktyce różdżkarstwa zdarzało się, że przyrząd błędnie wskazywał na obszar napromieniowany w reakcji na uskok tektoniczny, co było powodem błędnych wskazań miejsc pod bicie studzien.

Innymi, choć rzadszymi i słabszymi źródłami promieniowania geopatycznego są podziemne próżnie oraz złoża niektórych minerałów (węgiel, ropa naftowa, żelazo, pierwiastki promieniotwórcze). Od czasów starożytnych jednym z najważniejszych zastosowań różdżkarstwa było poszukiwanie złóż minerałów.

Promieniowanie geopatyczne pochodzi także z przestrzeni kosmicznej. Dociera ono na ziemię w postaci pasm o szerokości ok. 20 cm, ułożonych równoleżnikowo (na osi wschód-zachód) oraz południkowo (północ-południe), które tworzą siatkę szwajcarską (geobiologiczną, Hartmanna) oraz słabszych od nich pasm o szerokości ok. 10 cm. przebiegających po przekątnej w stosunku do siatki szwajcarskiej. Jest to siatka diagonalna (Carry’ego).

Na szerokości geograficznej Polski odstępy między południkowymi pasmami siatki szwajcarskiej mają szerokość 2 m, zaś między równoleżnikowymi – 2,5 m, natomiast siatka diagonalna ma kształt rombu o bokach ok. 3,8 m. Uważa się, że promieniowanie siatki szwajcarskiej oraz diagonalnej jest mało szkodliwe. Należy jednak unikać niektórych miejsc na przecięciach siatki, zwłaszcza jeśli leżą również na obszarze innych zadrażnień, np. żyły wodnej.

Do mierzenia siły promieniowania geopatycznego służy służy skala Bovisa. Wartość 6500 jednostek oznacza poziom neutralny. Jest ona wtedy równa wartości promieniowania emitowanego przez dorosłego zdrowego człowieka. Wartości poniżej 6500 są uznawane za szkodliwe dla ludzi, natomiast wartości powyżej 6500 wskazują na promieniowania działające korzystnie. Na obszarach położonych nad skrzyżowaniami żył wodnych notuje się poniżej 1000 jednostek w skali Bovisa.

W praktyce używane jest także skala SRW (Struktury Rzędów Wyższych), opracowaną przez mgr. inż. arch. Witolda Piaseckiego. W skali SRW przyjęto założenie, że średnie natężenie promieniowania 1 m wzorcowego cieku europejskiego odbierana jako szkodliwa dla Europejczyka o średniej wrażliwości wynosi 100 SRW. Zero w tej skali odpowiada odbiorowi w strefie neutralnej wolnej od cieków.